Wybitna badaczka, publicystka i dokumentalistka polskiej teatrologii, historii XX-lecia międzywojennego oraz emigracji artystycznej. Nie została w pełni doceniona za życia tak, jak na to zasługiwała. Jako jedna z niewielu absolwentów Wydziału Wiedzy o Teatrze realizowała założenia twórców tego kierunku – Leona Schillera i Tymona Terleckiego.  

W 1982 roku uczestniczyła w konferencji poświęconej 50. rocznicy założenia Państwowego Instytut Sztuki Teatralnej. Wtedy poznała Irenę Korę Brzezińską oraz Wiesława Mireckiego, którzy opowiedzieli jej historię ZASP za Granicą. Od tamtego czasu, przez 40 lat, samotnie walczyła, aby ocalić pamięć o losach artystów anonimowych, zapomnianych i nieznanych w kraju. Wielu z nich poznała osobiście za granicą, z częścią nawiązała wieloletnią przyjaźń. Wśród nich była Lola Kitajewicz, Włada Majewska, Regina Kowalewska czy Gwidon Borucki. Artyści oraz ich rodziny chętnie powierzali jej osobiste pamiątki, które chcieli wyrzucić. Byli przekonani, że nikogo to nie zainteresuje. Tymczasem Anna Mieszkowska pisała na ich podstawie książki, artykuły, a dokumenty przekazała w depozycie do kilku instytucji kulturalnych.

Dorobek Anny Mieszkowskiej jest imponujący:

14 wydawnictw popularno-naukowych (w tym książki, albumy, broszury biograficzne),

blisko 200 artykułów (więcej w prasie polonijnej, niż w krajowej), głównie w „Dzienniku Polskim”, tekstów naukowych dla „Archiwum Emigracji” oraz licznych wywiadów,

ponad 50 audycji radiowych oraz filmów dokumentalnych, w których brała udział, wystawy, oraz wydarzenia, których była inicjatorką, bądź też uczestniczką.

Większość badań poświęcona była kabaretowi dwudziestolecia międzywojennego oraz ZASP za Granicą.

Była żywą encyklopedią, kopalnią wiedzy, autorytetem, specjalistką pełną pasji i zaangażowania. Pomocna i życzliwa stawała po stronie słabszych. Waleczna i nieustępliwa walczyła o prawdę. W tym wszystkim zawsze była sobą i powtarzając za Reginą Kowalewską „spełniała swoje powołanie”.

Anna Mieszkowska wierzyła, że pamięć o ludziach kultury jest nieodłącznym elementem pamięci narodowej. Łączyła rzetelność badacza z wrażliwością na ludzkie losy, konsekwentnie przypominając historie osób, które często pozostawały poza głównym nurtem polskiej kultury XX wieku.

Wybitny teatrolog Kazimierz Braun, w artykule Teatr emigracyjny krajowi przywracany, opublikowanym w magazynie Arkusz, w grudniu 1998, pisał:

„(…) Książki Anny Mieszkowskiej, podobnie jak jej artykuły, to znakomita teatrologia zarówno w solidnym i sumiennym wydaniu tradycyjnym – badań źródłowych, szperania w archiwach, kwerend lokalnych, wynajdowania dokumentów, czytania i cytowania recenzji, wypisów z prywatnej korespondencji, wywiadów z żyjącymi jeszcze świadkami historii, jak też teatrologia w pełnym polotu i wynalazczości wydaniu nowoczesnym zbierania i przedstawiania czytelnikom materiału wizualnego w postaci fotografii z przedstawień (w tym ze sceny i z widowni), ze studiów radiowych, zza kulis i z życia prywatnego artystów oraz programów z przedstawień, rysunków, emblematów itp., a także materiału muzycznego — nut piosenek i skeczy muzycznych. (…)”

Więcej o Annie Mieszkowskiej na stronie:

Strona główna